Ogólnopolski Dzień Transplantacji ustanowiony został w rocznicę pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce, przeprowadzonego w 1966 r w I Klinice Chirurgicznej Akademii Medycznej (obecnie UCK WUM) w Warszawie. W tym roku przypada 60 rocznica tego przełomowego wydarzenia. Celem święta jest stałe podnoszenie świadomości społecznej na temat transplantacji i aktywności donacyjnej. Przeszczepienie narządów to niejednokrotnie ostatnia i jedyna szansa na polepszenie stanu zdrowia i uratowanie życia choremu. Transplantologia jest dziedziną medycyny, która nie ma szans rozwinąć się bez akceptacji społeczeństwa. W tym wypadku ludzie pomagają ludziom i bez ich dobrej woli niewiele można zrobić. Jeden dawca może ocalić lub wydłużyć życie ośmiu osobom. Lekarze apelują do pacjentów i przypominają, że przeszczepianie narządów jest skuteczną, bezpieczną i czasami jedyną metodą leczenia.
UCK WUM jest liderem w Polsce i w Europie pod względem liczby przeszczepianych narządów i autorem przełomowych w skali świata dokonań. Ośrodkiem, w którym wykonywane są transplantacje wszystkich unaczynionych narządów, a także jednoczasowe, wielonarządowe. Szpital może się pochwalić także największym doświadczeniem w przeszczepach nerek od żywych dawców oraz fragmentów wątroby. Zabiegi przeprowadzane są we wszystkich trzech placówkach wchodzących w skład Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego. To Centralny Szpital Kliniczny przy ul. Banacha, Szpital Kliniczny Dzieciątka Jezus przy ul Lindleya, oraz Dziecięcy Szpital Kliniczny przy ul Żwirki i Wigury w Warszawie. Transplantologia w UCK WUM to jedna z najbardziej nowoczesnych, dynamicznie rozwijających się dziedzin medycyny, ratująca życie i zdrowie na niespotykaną dotąd skalę. W naszym ośrodku dokonano wielu przełomowych w skali świata transplantacji, takich jak m.in. transplantacja wspomagająca wątroby pozwalająca pacjentce po wypadku komunikacyjnym na zachowanie własnego narządu, czy zastosowanie po raz pierwszy w Polsce systemu OCS Heart pozwalającego utrzymywać pobrane serce poza organizmem, w stanie metabolicznie aktywnym, nawet do 12 godzin. Wszystkie zespoły w UCK WUM zajmujące się transplantologią działają w stałej gotowości, 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu.
W 2025 r. łącznie w UCK WUM przeszczepiono 707 narządów: Wątroby 387 (CSK), 41 (SKDJ). Nerki 67 (CSK), 167 (SKDJ) w tym 22 od żywych dawców, Serca 13 (CSK), 9 (DSK). Trzustki 16 (SKDJ). Płuca 7 (CSK).
Według danych Polstransplantu w całej Polsce przeszczepiono w 2025r. 2254 narządy.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jeżeli ktoś za życia nie wyraził sprzeciwu, lekarze mogą pobrać od niego narządy i tkanki, zgoda rodziny nie jest wymagana. Jednak w praktyce lekarze zawsze rozmawiają o pobraniu narządów z najbliższymi zmarłego. Rodzina zawsze jest pytana o to, jaka była wola zmarłego w tej sprawie za życia. Większość narządów i tkanek do przeszczepienia – nerki, serca, płuca, wątroby, trzustki, jelita i rogówki – pobiera się ze zwłok osób, które za życia nie wyraziły sprzeciwu na pobranie, oraz kiedy zostały już u nich wyczerpane wszystkie możliwości leczenia i stwierdzono komisyjnie śmierć mózgową. Osoby, które nie wyrażają zgody, by po śmierci pobrano ich narządy do transplantacji, powinny to zgłosić w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów wprowadzonym przez Poltransplant (można to zrobić osobiście, listownie lub przez formularz na stronie internetowej).
Więcej w wywiadzie z Prof. Zbigniewem Gałązką, kierownikiem Kliniki Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej, Endokrynologicznej i Transplantacyjnej UCK WUM: https://www.pap.pl/aktualnosci/60-lat-przeszczepow-nerek-w-polsce-od-pionierskiego-zabiegu-do-medycyny-przyszlosci
